§ فلزات
§ پلیمر ها
در اولین نگاه همه چیز
اطراف ما را مواد تشکیل داده اند اما تا به حال به این مساله فکر کرده ایم که مواد چیند و چطور آنها را می شناسیم ، می
سازیم و به کار می بریم؟
در علم مواد بخشی از ماده موجود در عالم و به
طور دقیق ، اجسامی که به علت خواص خود در سازه ها ، ماشینها ، وسایل یا
مصنوعات کاربرد دارند بررسی می شوند مانند: فلزات ، سرامیکها ، نیم رساناها
، ابر رساناها ، پلیمرها ( پلاستیکها ) ، شیشه ها ، دی الکتریکها ، فیبرها
، چوب ، ماسه ، سنگ و پس واضح است که در مسیر رشد دانش بشری ، از اینکه
علم و مهندسی مواد جای خود را در بین سایر موضوعات مورد نیاز یافته است و
کوشش می کند که توانایی بشر را گسترش دهد جای تعجبی وجود ندارد به طور ساده
می توان گفت علم و مهندسی مواد مشتمل است بر ایجاد و کاربرد دانش مربوط به
ترکیب شیمیایی ، ساختار و تغییر شکل دادن مواد برای به دست آوردن خواص
مورد نظر در کاربرد آنها ، بنابراین می بینیم که علم و مهندسی مواد موضوع
وسیعی است که از یک طرف به دنیای میکروسکوپی اتمها و الکترونها مربوط می
شود و از طرف دیگر حالت جامد جسم را به دنیای ماکروسکوپی عمل و کاربرد مواد
برای مقابله با مسایل اجتماعی مربوط می کند گرچه این علم در کشور ما ،
ایران ، قرنهاست که مورد استفاده قرار می گیرد
متالورژی،متالورژی پودر،مواد،ریخته گری
علم شناخت و استخراج فلزات و هنر کار روی آنها را متالورژی مینامند. این علم جداسازی مواد معدنی از سنگ معدن آنها، ذوب، تصفیه و تولید شمش، بهبود خواص و تهیه آلیاژها و فن کار بر روی فلزات و شکل دهی آنها را دربر میگیرد.
مقدمه
از زمانی که انسان فلز را شناخت، متالورژی را به عنوان یک هنر فرا گرفت. صنعت متالورژی از دیر باز در جهان به عنوان یک صنعت مادر شناخته شده و با پیشرفتهای روز افزون تکنولوژی نقش آن اشکار میگردد. تحقیقات باستانشناسی نشان میدهند که اولین اقوامی که موفق به کشف و استفاده از آن شدند، ساکنان فلات ایران بودند.
دوره فلزات بعد از عصر حجر و از حدود ? تا ? هزار سال قبل از هجرت آغاز شده است. شاید مس اولین فلزی است که بطور خالص و طبیعی و جدا از مواد معدنی مورد استفاده بشر قرار گرفته است. انواع سنگهای مس از ظاهری فلزی با رنگهای مختلف مانند نیلی، لاجوردی، سبز، طلایی و سرخ برخوردار هستند. این امر میتواند یکی از عوامل توجه بشر اولیه به ترکیبات حاوی مس باشد.
برخی معتقدند که گویا اولین بار ذرات طلا که در کنار ماسههای کنار رودخانهها پراکنده بودند، توسط بشر شناسایی شدند. مصریان و شاید هندیان بیشتر از سایر ملل در استخراج طلا از سنگهای آن توفیق داشتند، اما در ایران از دوره هخامنشی، آثار متعددی از طلا و نقره خصوصا در کنار رود جیحون و در شهر همدان کشف شده است. با گذشت زمان فلزات دیگری مانند نقره، سرب، آنتیموان و قلع نیز کشف شدند و بشر توانست با استفاده از آتش، ذوب فلزات را تجربه نموده و آلیاژهای مختلف را بدست آورد. به عنوان مثال، از مخلوط کردن قلع و مس، مفرغعصر مفرغ شروع شد. بدست آمد و به این ترتیب
در اپر حاظر می توان متالورژی را مادر صنعت دانست. در دنیایی صنعتی امروز بیش شک اگر آلیاژهای خاص و کاربر با کمک علم متالورژی به وجود نمی آممد هم اکنون ما شاهد خیلی از پیشرفت های بشر نبودایم!
مهندسی متالورژی،آزمایشگاه متالورژی،متال
متالورژی به عنوان علم استخراج مواد از طبیعت و فن ساخت و شکل دادن به قطعات معرفی میشود
تصور کنید در حال رانندگی در یکی از بزرگراهها هستید که ناگهان کامیونی با خوردروی شما برخورد میکند و خسارت سنگینی نیز بر آن وارد میسازد. چنین برخوردی در حال حاضر علاوه بر صرف هزینهای قابل توجه و نیاز به زمانی نسبتا طولانی برای تعمیر، در نهایت از ارزش خودرو نیز خواهد کاست. اما اگر بدنه خودروی شما به طور کامل از جنس آلیاژ Tini ساخته شده باشد، حداقل برای صافکاری مشکلی نخواهید داشت چون کافی است بدنه خوردو را تا حد معینی حرارت بدهید تا بدنه تصادفی به سرعت تغییر شکل یافته و شکل اولیه خود را پیدا کند.
البته در حال حاضر این یک خیالپردازی علمی است. اما با پیشرفت روزافزون علم متالوژی بزودی موانع تکنولوژیکی، در راه تولید و کاربرد این آلیاژها برطرف شده و مقدار زیادی از این مواد در شکلهای گوناگون تولید خواهد شد.
آری علم متالوژی به عنوان یک صنعت مادر نه تنها در حال حاضر نقش مهمی را در پیشبرد تکنولوژی بر دوش دارد، بلکه در آینده نیز یکی از عوامل مهم پیشرفت تمدن بشری است.
حدود ۶۰۰۰ سال پیش زمانی که بشر فلز را شناخت، متالوژی به عنوان یک هنر، پا به عرصه وجود گذاشت. در آن زمان انسان با جداکردن ذرات طلا از شن و ماسه بستر رودخانهها، ذوب فلزات مختلف و شکل دادن آنها، اولین گامها را به سوی عصر فلزات برداشت و سپس با تولید مفرغ (برنز) و ساختن ابزاری مثل خنجرها، سرنیزهها و دهنه اسب از این ماده وارد عصر مفرغ شد و بالاخره با استخراج آهن و ورود به عصر آهن، تمدن بشری به پیشرفت قابل ملاحظهای دست یافت. آنچه گفته شد تاریخچه متالوژی به عنوان یک هنر یا فن بود اما متالوژی به عنوان یک علم، دانش نسبتا جوانی است که تنها صدسال از عمر آن میگذرد و با کشف روشهای جدید استخراج و تصفیه فلزات ، شناسایی مشخصات ساختاری و فیزیکی مواد، فنون جدید شکل دادن و تولید فلزات متولد شده است. علمی که به دو بخش کلی متالوژی استخراجی و صنعتی تقسیم میشود که البته هر دو بخش مذکور در دانشگاههای کشور ما نیز به عنوان دو گرایش از رشته مهندسی مواد تدریس میگردد.
توانایی علمی : دانشجویان این رشته باید در فیزیک و شیمی و ریاضی قوی باشند. نیاز به آشنایی با زبان انگلیسی در این رشته بیش از دیگر رشتههای مهندسی اهمیت دارد.
توانایی جسمی: قدرت بدنی و توان جسمانی بالا و آمادگی کار در شرایط سخت.
علاقمندیها : ذهنی خلاق و کنجکاو باید داشته باشد و همچنین باید به این رشته علاقمند باشد.
توانایی مالی: ارزان بودن و فراوانی مواد سرامیکی از ویژگیهای این رشته است.
بسیاری از مردم تصور میکنند که یک مهندس متالوژی فقط در کنار کورهکار میکند و به همین دلیل برای موفقیت در این رشته، اصل را بر قدرت?بدنی و توان جسمانی بالا میگذارند اما این یک تصور اشتباه است چون با وجود آن که یک مهندس متالوژی نباید به فکر پشتمیزنشینی بوده و باید آمادگی کار در شرایط سخت را داشته باشد، اما بدون شک مهندس این رشته بیش از توان جسمانی خوب نیاز به ذهنی خلاق و کنجکاو دارد و همچنین باید به این رشته علاقهمند باشد تا بتواند به پیشبرد علم متالوژی کمک کرده و یا حداقل در بازار کار، مهندسی موفق گردد.
همچنین دانشجویان این رشته باید در فیزیک ، شیمی و ریاضی قوی باشند. چون برای مثال فولاد خود به تنهایی بیش از ۲۰۰۰ نوع مختلف دارد و انتخاب نوع فولاد نیز برای ساخت یک قطعه بسیار مهم است. یعنی مهندس متالورژی باید با خواص فیزیکی و شیمیایی هر یک از انواع فولاد آشنایی داشته باشد تا بتواند فولاد مناسب را برای ساخت قطعه مورد نظر خویش انتخاب کند.